Τετάρτη, 25 Οκτωβρίου 2017

Ιωάννης Φατούρος Ο ήρωας υπερασπιστής της Μονής του Αγίου Μηνά το 1822 από τα Θυμιανά της Χίου

Ο Ιωάννης Φατούρος γεννήθηκε άγνωστο πότε ακριβώς στα Θυμιανά από φτωχή οικογένεια. Τα χρόνια της σφαγής τον βρήκαν να ασκεί το επάγγελμα του αγροφύλακα, του δραγάτη που έλεγαν οι παλιοί. Λόγω του επαγγέλματός του, μάλιστα, μπορούσε να οπλοφορεί. Ωστόσο, όταν το 1821 ξέσπασε η ελληνική επανάσταση στην Πελοπόννησο και οι τουρκικές αρχές της Χίου διέταξαν νὰ συναχθῶσιν ἐπὶ ποινῇ θανάτου τὰ εὐαρίθμητα ὅπλα τῶν Χριστιανῶν κατοίκων τῆς νήσου για να προστατευθεί η σουλτανική κυριαρχία πάνω σ’ εκείνην, γύριζε τα χωριά παροτρύνοντας τους κατοίκους τους να μην παραδώσουν τον οπλισμό τους. Δυστυχώς, όμως, λίγοι τον άκουσαν. 

Μετά τον ξεσηκωμό των Χιωτών σε επανάσταση κατά των Τούρκων από τους Σαμιώτες του Λυκούργου Λογοθέτη τον Μάρτιο του 1822 ο Φατούρος έγινε ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης της περιοχής των Καμποχώρων. Αλώνιζε στην κυριολεξία την περιοχή και καλούσε τους κατοίκους της σε επανάσταση κατά των Τούρκων. Δυστυχώς, όμως, δεν ακολουθήθηκε από πολλούς, αν και όλοι τον έβλεπαν σαν ένα γενναίο άνθρωπο. Εκεί, όμως, που πρωταγωνίστησε και θυσιάστηκε ήταν στα γεγονότα της σφαγής στον Άγιο Μηνά. 

Η Ιερά Μονή των αγίων μαρτύρων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου, όπως όλοι γνωρίζουμε, υπέστη στη διάρκεια της μεγάλης σφαγής των κατοίκων της Χίου το 1822 μεγάλη δοκιμασία, σφαγές, λεηλασία και πυρπόληση από τους Τούρκους.

Πιο συγκεκριμένα, η Μονή του αγίου Μηνά θεωρήθηκε τότε σίγουρο καταφύγιο για τους κυνηγημένους από τους Τούρκους πρόσφυγες κατοίκους των κοντινών σ’ αυτήν περιοχών, του Κάμπου, των Θυμιανών, του Νεοχωρίου, της πόλης της Χίου και άλλων χωριών. Οι αιτίες γι’ αυτό ήταν το οχυρό του λόφου του αγίου Μηνά και το ότι η Μονή περιβαλλόταν τότε από ισχυρό τείχος, το οποίο περιέκλειε στο εσωτερικό του όλα τα κτίσματα της Μονής, με συνέπεια να αισθάνονται ασφαλείς όσοι διέμεναν εκεί. Έτσι, 3000 περίπου άοπλα γυναικόπαιδα και γέροντες, λίγοι ένοπλοι Χιώτες και Σαμιώτες, καθώς και οι μοναχοί κλείστηκαν στη Μονή, έχοντας την ελπίδα ότι θα απέφευγαν, έστω και για λίγο χρονικό διάστημα, την μανία των Τούρκων. Άλλωστε, δεν υπήρχε γι’ όλους αυτούς άλλος τρόπος σωτηρίας, μιας και δεν υπήρχαν στις ακτές της Χίου αγκυροβολημένα ελληνικά πλοία τα οποία θα τους μετέφεραν εκτός νησιού. Μοναδική τους δύναμη είχαν την ελπίδα στο Θεό και την ιερότητα του χώρου.

Στην επίθεση των Τούρκων στη Μονή το Μεγάλο Σάββατο 1 Απριλίου 1822 αντιστάθηκαν λίγοι χωρικοί ένοπλοι υπερασπιστές της Μονής, των οποίων τα ονόματα δεν διασώθηκαν, με αρχηγούς τον Ιωάννη Φατούρο από τα Θυμιανά, τον Κωνσταντίνο Μονογιό από το Νεοχώρι, λίγους Σαμιώτες, καθώς και τους Καρδαμυλίτες Γεννάδιο Κοντοκώστα και Αναγνώστη Άγγελο ή Κονταναγνώστη. Οι θαρραλέοι Χιώτες πολεμιστές, είχαν μαζί τους, σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση, τρεις μεγάλες υδρίες πυρίτιδας και ήταν αποφασισμένοι ν’ αμυνθούν μέχρις ἐσχάτων, σε αντίθεση με τους Σαμιώτες και χίλιους άοπλους Χιώτες, που εγκατέλειψαν τη Μονή τη νύχτα του Μεγάλου Σαββάτου. Ο Θεόδωρος Ορφανίδης έγραψε γι’ αυτούς στο επικολυρικό ποίημά του Ἅγιος Μηνᾶς : τὴν ἀντίστασιν ταύτην θαυμάζω, διότι οὗτοι ἐπέσυρον τοσούτων χιλιάδων τὰς φονικὰς βολάς.

Ουσιαστικά, όμως, επικεφαλής του αγώνα στην Μονή του αγίου Μηνά τέθηκε ο Ιωάννης Φατούρος, ο οποίος οργάνωσε την άμυνα της Μονής, επι- σκεύασε τις τυχόν φθορές του τείχους, άνοιξε πολεμίστρες, τοποθέτησε τη φρουρά κλπ. , έχοντας βοηθούς τον Κωνσταντίνο Μονογιό, και τους Θυμιανούσους Ανθούλη και Τσιμπηνό, καθώς και νέους από τα Θυμιανά και το Νεοχώρι.

Την ημέρα της σφαγής ο Φατούρος επέδειξε τη μεγαλύτερη δυναμικότητα του. Έτρεχε μέσα στους χώρους του μοναστηριού, ενθαρρύνοντας τα γυναικόπαιδα και καθοδηγώντας τους άνδρες που μάχονταν ενάντια στους Τούρκους. Μάλιστα, ο Ορφανίδης σε μιαν άλλη αποστροφή του ποιήματός του για τη σφαγή στον Άγιο Μηνά έγραψε για τον Φατούρο τα εξής: Ὦ ἀνδρεῖε Φατοῦρε, σύ ἦσο, κρατερά καί γενναία ψυχή, σέ κυκλώνει πύρινη βροχή, ἀλλά σύ δέν ἐστράφης ὀπίσω. 

Το όνομα και η δράση του Φατούρου πέρασε στα όρια του θρύλου και επέζησε στη μνήμη του χιακού λαού. Μέχρι τουλάχιστον την δεκαετία του 1970 ακουγόταν ακόμη στον Κάμπο η παρότρυνση: Τρεχάστενε κι ὁ Φατοῦρος πάει ὀμπρός!. Άλλωστε, ἔπεσεν ἠρωϊκῶς μὲ τὸ ξῖφος εἰς τὰς χεῖρας, ἐπὶ τοῦ σωροῦ τῶν ἐχθρῶν τοὺς ὁποίους ὁ ἴδιος εἶχε φονεύση.

Αξίζει, ακόμη, να σημειωθεί ότι οι Τούρκοι πρότειναν στους πολιορκημένους να παραδοθούν καταθέτοντας τα όπλα, υποσχόμενοι την ασφάλεια της ζωής όλων. Ο άμαχος, όμως, πληθυσμός και οι λίγοι ένοπλοι υπερασπιστές της Μονής με επικεφαλής τον Φατούρο αρνήθηκαν ομόφωνα την πρόταση των Τούρκων και προσπάθησαν να αντιτάξουν απεγνωσμένη βέβαια, αλλά γενναία αντίσταση στην επίθεση των Τούρκων. Οι τελευταίοι επανέλαβαν την επίθεσή τους σε βάρος της Μονής κατά τις πρώτες πρωινές ώρες της 2ας Απριλίου του 1822, ημέρα Κυριακή του Πάσχα και έφταναν σε αριθμό τους 15000.

Οι Θυμιανούσοι φρόντισαν να στηθεί ανδριάντας του Ιωαννή Φατούρου στο πάρκο του χωριού τους (βρίσκεται απέναντι από τον Ιερό Ναό του Αγίου Ευστρατίου), το οποίο, επίσης, φέρει το όνομα του ήρωα συγχωριανού τους.

Τέλος, όσοι από τους συγγενείς του Φατούρου επέζησαν από τις σφαγές του 1822 άλλαξαν όνομα (από Φατούροι μετονομάστηκαν σε Γιάννακες) για λόγους ασφαλείας, καθώς κινδύνευαν από τους Τούρκους με αποκεφαλισμό λόγω της ζημιάς που έκανε ο Φατούρος στους κατακτητές και του μίσους που του είχαν οι τελευταίοι εξαιτίας της επαναστατικής του δράσης. 

Βασική βιβλιογραφία

1) Ορφανίδου Θεοδώρου Γ., Άγιος Μηνάς (επεισόδιον της ελλην. Επαναστάσεως), ποίημα λυρικο-επικόν εις άσματα τέσσαρα συντεθέντα και εκδοθέντα το πρώτον εν Αθήναις κατά το έτος 1860. Ανατυπωθέντα δε νυν εν Χίω παρά Β. Αθανασιάδου 1913.

2) Πρωάκη Κυριάκου, Λαογραφικοί Θησαυροί Θυμιανών, Χίος 1985 [Δεύτερη έκδοση του βιβλίου, βελτιωμένη και επαυξημένη πραγματοποιήθηκε το 2003].

3) Καρατζά Κωνσταντίνου Γεωργ. , Η ιστορία της Ιεράς Μονής των Αγίων Μηνά, Βίκτωρος & Βικεντίου της Χίου, Χίος Νοέμβριος 2008. [Δεύτερη έκδοση του βιβλίου, βελτιωμένη και επαυξημένη πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2010].

Κωνσταντίνος Γεωργ. Καρατζάς
Θεολόγος Καθηγητής – Μ. Α. Ιστορικής Θεολογίας

Το κείμενο ετοιμάστηκε με αφορμή τη δράση του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Ομίλου Θυμιανών με τίτλο: Πορεία στην ιστορία των Θυμιανών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ΙΕΡΟΣ ΕΝΟΡΙΑΚΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΑΛΛΙΜΑΣΙΑΣ

Ταχυδρομική Διεύθυνση
Καλλιμασιά, 821 00 ΧΙΟΣ
Τηλέφωνα
2271051324
Φαξ
2271051324

Ιστολόγια (Blogs)
kallimasia.blogspot.com
Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
kallimasiachios@yahoo.gr
panagiakallim@in.gr

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

1/1/2017 - 31/12/2019

Πρόεδρος: Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Κωνσταντίνου

Αντιπρόεδρος: Παντελής Ν. Νεαμονίτης

Γραμματέας: Γεώργιος Αρ. Γιαννούμης

Ταμίας: Μιχαήλ Γ. Ψαλτάκης

Μέλος: Ιωάννης Ορ. Κρεατσάς

ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΦΙΛΟΠΤΩΧΟ ΤΑΜΕΙΟ

Διοικούσα Επιτροπή (Η θητεία λήγει στις 31/12/2019)

Πρόεδρος: Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Κωνσταντίνου
Γραμματέας: Ειρήνη Πουλερέ
Ταμίας: Σοφία Ακτύπη
Μέλη:
Παρασκευή Ακρατοπούλου
Αθηνά Πυκνή
Γεώργιος Γιαννούμης

Αναπληρωματικά μέλη:
Μαρία Στέκα
Μαρία Καρνουπάκη
Χαρίκλεια Κουκούλη
Βιργινία Ευαγγελινού
Ιωάννης Κρεατσάς

Το Ε.Φ.Τ., που συστάθηκε την 1η – 11-1994, συνεχίζει, με τη βοήθεια του Θεού, την προσπάθεια για συστηματικότερη οργάνωση του φιλανθρωπικού και ευρύτερα κοινωνικού έργου της τοπικής μας εκκλησίας και θεωρεί προς την κατεύθυνση αυτή αυτονόητη τη συνεργασία με όλους τους φορείς.

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ υπ' αριθ. 105/1998 της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος
Πρόεδρος: Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Κωνσταντίνου
Γραμματέας: Κωνσταντίνος Αλ. Συράκης
Ταμίας: Νικόλαος Ι. Ανδρεάδης
Μέλη: Κωνσταντίνος Γ. Σταμούλης
Παντελής Ν. Νεαμονίτης

Θητεία: 1/1/2017 - 31/12/2019

ΙΔΡΥΜΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΚΑΛΛΙΜΑΣΙΑΣ ΧΙΟΥ "ΑΓΙΟΣ ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ"

Έναρξη: 11/5/2000 (Φ.Ε.Κ. Β΄ 625/11-5-2000)
Διοικητικό Συμβούλιο (1/1/2014-31/12/2016)


Πρόεδρος: ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ. Μάρκος
Αντιπρόεδρος: Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Κωνσταντίνου
Γραμματέας: Ευαγγελία Ι. Μελαχροινούδη
Ταμίας: Ευθυμία Π. Κουκούλη
Μέλη:
Αργύριος Ε. Κουμελάς
Σταμάτιος Αχ. Συράκης
Χρυσάνθη Ι. Στέκα

Πρώτος Πρόεδρος του Ιδρύματος:
Ο αοίδιμος Μητροπολίτης Χίου κυρός Διονύσιος (2001-2011)

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΠΛΑΚΙΔΙΩΤΙΣΣΗΣ ΚΑΛΛΙΜΑΣΙΑΣ

Απόφασις 3502/31.12.2013 Μητροπολιτικού Συμβουλίου Ιεράς Μητροπόλεως Χίου.
Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Κωνσταντίνου
(Αρμοδιότητες Ηγουμενοσυμβουλίου)

Εκκλησιαστική Επιτροπή Ιεράς Μονής (περιόδου 1.1.2014 - 31.12.2016)

Πρόεδρος: π. Γεώργιος Κωνσταντίνου
Γραμματέας: Θεοδώρα Ν. Μαυράκη
Βοηθός Γραμματέας: Διαμάντω Κ. Παντελούκα
Ταμίας: Εμμανουήλ Γ. Κουμελάς
Μέλος: Ιωάννης Τ. Κολλιάρος
Μέλος: Αργύριος Ε. Κουμελάς
Μέλος: Παντελής Κ.. Κουκούλης

Καλλιμασιά χωριό μου.

Αεροπόρος Κώστας Περρίκος

Αεροπόρος Κώστας Περρίκος
«Άξιος της Πατρίδος»

Πνευματική Παραγωγή

Αγιωργούσης Μάξιμοςητροπολίτης Πιτσμπούργου)
Βούκουνας Κωνσταντίνος Στ.
Καρατζάς Κωνσταντίνος Γ.
Κοκκινάκης Δημήτριος Ι.
Κολλιάρος Ιωάννης Τ.
Κρεατσάς Γεώργιος Κ.
Κρουσουλούδης Νικόλαος Σ.
Μελαχροινούδης Δημήτριος Δ.
Περίκος Ιωάννης Ισ.
Συράκη Ελένη Γ.

Περίκος Ιωάννης

Καλλιμασιώτες στον αθλητισμό

Γριμπαμπής Ματθαίος, Γριμπαμπής Παντελής
Αιγαιοπελαγίτικοι αγώνες 2007

Κοκκώδης Γιάννης (κολύμβηση)
Ένας Καλλιμασιώτης ρέκορμαν
16/08/2004 6ος ο Kοκκώδης στους Oλυμπιακούς
Association of Hellenic Olympic Winners - Κοκκώδης Γιάννης
Γιάννης Κοκκώδης - Βικιπαίδεια
Sport.gr
"Αντίο" με πρωτιά για τον Γιάννη Κοκκώδη
"Αντίο" με πρωτιά για τον Κοκκώδη sport.gr

Μάντικας Παντελεήμων (στίβος)
Χρυσός ο Μάντικας στην Άνδρο στα 1000 παμπαίδων!
Παντελεήμων Μάντικας του Παντελή
Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Στίβου
Χιώτικες Διακρίσεις στο στίβο
Ένας νεαρός Καλλιμασιώτης που διαπρέπει στον αθλητισμό.
Αποτελέσματα Ανωμάλου Δρόμου Γυμνασίων-Λυκείων 2008

Μελαχροινούδης Παντελής (στίβος)
Sport.gr
Ο επιστήμονας του... 45’’.15 στο Πεκίνο!
Βραβεύσεις αθλητών από το ΝΑΟΧ, Σα 11/3/2006
1ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΝΙΚΗΣ ΣΤΑ 400 Μ. ΑΝΔΡΩΝ Ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΕΛΑΧΡΟΙΝΟΥΔΗΣ Στα χνάρια Μάντικα και Σύλλα; 22/02/2006

Μαστοράκη Κατερίνα
Βόλεϊ Γυναικών, Ρόστερ
Ονόματα βραβευθέντων αθλητών & ομάδων από το ΝΑΟΧ Κυ 12/3/2006

Γεροντιδάκης Γιώργος


19 Μετάλλια για τους Ίωνες στους Αιγαιοπελαγίτικους στίβου στην Καλλονή. 2 μετάλλια για τον Γιώργο Γεροντιδάκη


Σημείωση: Αν διαπιστώσετε οποιαδήποτε παράλειψη, επικοινωνήστε μαζί μας με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
kallimasiachios@yahoo.gr