Εὐλαβής προσκυνητής τῶν τάφων ὑμῶν ἃπας ὁ ἐλεύθερος τῆς Χίου λαός προσέρχεται κατά τήν ἐπίσημον ταύτην ἡμέραν, τήν ἐπέτειον τῆς ἀπελευθερώσεως αὐτοῦ νά στεφανώσῃ τούς ἱερούς τύμβους ὑμῶν, νά ἐκφράσῃ τήν βαθεῖαν καί αἰωνίαν εὐγνωμοσύνην του πρός ὑμᾶς καί νά καταστήσῃ κοινωνούς καί μετόχους τῆς ἁγομένης πανηγύρεως.
Ὑπερβαίνει τάς δυνάμεις ἡμῶν ὁ ἐπάξιος ἐγκωμιασμός τοῦ ὑμετέρου μεγαλουργήματος και ἡ κατέχουσα τα στήθη ἡμῶν εὐγνώμων ἀφοσίωσις προς τάς γενναίας και ἡρωϊκάς ὑμῶν καρδἰας, εἶναι ἀδύαντον διά λόγων να ἐκφρασθῇ. Ὃ,τι ἡ ψυχή ἐκάστου Χίου αἰσθάνεται κατά τήν ἱεράν ταύτην στιγμήν διά τάς εὐγενεῖς καί μεγαλουργούς ὑμῶν ψυχά, μόνον τά εὐαίσθητα καί παρόντα πάντως πνεύματα Ὑμῶν δύνανται νά ἀντιληφθῶσι χωρίς ποτέ ἡ γλῶσσα μου νά δυνηθῇ ἐπαρκῶς νά περιγράψῃ. Ὑπήρξατε ἐκδικηταί τῶν αἱμοχαρῶν σφαγέων χιλιάδων προγόνων μας, τιμωροί τῶν δολοφόνων τῆς ζωῆς καί τῆς τιμῆς των· ἀπεθάνετε φονεύοντες τό δούλειον ἧμαρ ἡμῶν καί τήν γλυκεῖαν καί οὐράνιον ἐλευθερίαν θεμελιοῦντες. Ἐθυσιάσατε ὑπέρ ἡμῶν γενναιοφρόνως καί ἐκθύμως τήν νεότητα καί τήν ζωήν σας, ἐσπείρατε τό αἷμα σας καί ἐφυτεύθητε ἀκολούθως ἐν τῇ καλλιανθεῖ νήσῳ ἡμῶν καί ἐβλάστησεν εἶτα καί εξήνθησεν ἐκ τοῦ τάφου σας τό ἀειθαλλές τῆς ἐλευθερίας δένδρον.
Κληρονόμοι ἐπάξιοι τῆς ἐνδόξου ὃσῳ καί βαρείας διαθήκης τοῦ προγονικοῦ κλέους πειθόμενοι τοῖς ρήμασι τῆς πατρίδος, ἐνεδύθητε τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγῶνος τήν πανοπλίαν καί ἐμψυχούμενοι ὑπό τῶν ἐμπνεύσεων τῆς Μεγάλης Ἰδέας ὡρμήσατε εἰς τόν ἀγῶνα ψάλλοντες τῆς Ἑλληνικῆς ἐλευθερίας τό γλυκύ ἆσμα καί παλαίσαντες ὡς ἣρωες μυθικοί, παρεδώκατε τήν τελευταίαν πνοήν μέ τό μειδίαμα εἰς τά χείλη.
Ὁ μαρτυρικός Ὑμῶν θάνατος ἐχρησίμευσεν ἡ σώτειρα γέφυρα, δι’ ἧς διεπεραιώθημεν ἐκ τῆς κακοδαίμονος δουλείας εἰς τήν θείαν ἐλευθερίαν· διά τοῦ ἀφθόνως ἐκχυθέντος αἳματος Ὑμῶν ἐποτίσθησαν τά ἂνθη τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν συνειδήσεως καί ἀπό τῶν χυμῶν του ἐγιγαντώθη τῆς ἐλευθερίας τό ἀμφιλαφές καί παχύσκιον δένδρον, τό ὁποῖον ἐμάρανεν ὁ ἀπαίσιος τῆς δουλείας βορρᾶς.
Ἡ αὐτοθυσία ὑμῶν ὑπῆρξεν ὁ ἀσφαλής φορεύς προς την μητέρα Ἑλλάδα, εἰς τάς ἀγκάλς ταῆς ὁποίας ἀπό ἒτους ἀνεπέσαμεν και ἡδεῖαν την ἐξ’ αὐτῶν θαλπωρήν δοκιμάζομεν και ἡ ἡρωϊκή Ὑμῶν δρᾶσις και αὐτοθυσία ἒξοχόν τι και θαυμαστόν και το παρελθόν μεγαλούργημα ἀπείρως δι’ ἡμᾶς εὐεργετικόν.
 |
| Νικόλαος Ρίτσος |
Τῶν ἀνεκτιμήτων Ὑμῶν εὐεργεσιῶν μνήμων και ἐκτιμητής βαθύς τοῦ ἀφθάστου ἡμῶν ἡρωϊσμοῦ, ὁ Χιακός λαός εὐλαβῶς καταθέτει ἐπί τῶν τάφων Ὑμῶν Ρίτσε και Πέρρε και Παστρικάκη και Μιχαλάτε τούς στεφάνους τούτους, πλέξας ἐξ αἰσθημάτων εὐγνώμονος ἀφοσιώσεως καί σεβασμοῦ καί εξ ἀνθέων τῆς ἐλευθέρας πλέον ἀπό τοῦ μαρτυρίου σας Χιακῆς γῆς.
Και οὓτως αἰσθήμασι καί ἂνθεσιν ἁγνοῖς ὡς αἱ ψυχαί Ὑμῶν ἐστεμμένους καλεῖ Ὑμᾶς εἰς τήν πνευματικήν πανδαισίαν τῆς σήμερον, εἰς τόν μεγαλοπρεπή πανηγυρισμόν τῶν ἐλευθερίων του.
Θέλομεν ὃπως αἱ Ὑμέτεραι εὐγενεῖς καί ἡρωϊκαί ψυχαί περιβεβλημέναι αἰγλήεντα τόν φωτοστέφανον τοῦ μαρτυρίου καί εὐφρόσυνα εἲπερ ποτέ σήμερον, ἐν ουρανοῖς μελωδοῦσαι καί χορεύουσαι μεγαλύνωσι τήν εὐλογητήν ταύτην ἡμέραν καί διά τῶν προς τῶν Ὓψιστον δεήσεων αὐτῶν ἀσάλευτον εἰς τό διηνεκές τήν κτηθεῖσαν ἐλευθερίαν ἀπεργάσωνται.
Εἰς τους ἱερούς ὑμῶν τύμβους, τά πάνδημα ταῦτα προσκυνήματα ὁ Χιακός λαός θά τελῇ ἑκάστοτε φόρον εὐγνωμοσύνης ἀϊδίου, θά διδάσκηται τό καθῆκον τοῦ ἐκδικεῖσθαι τούς τυραννουμένους ἀδελφούς καί θ’ ἀντλῇ τήν ἀκατάβλητον τῆς ψυχῆς δύναμιν, διά τῆς ὁποίας θά καταπαλαίσῃ τόν ἐχθρόν, ἂν ποτε τολμήσῃ να βεβηλώσῃ τήν ἐλευθέραν νῆσον μας, τήν καθαγιασθεῖσαν διά τῶν μαρτυρικῶν αἱμάτων Σας.
Βεβαίως ἂρα Ρῖτσε καί Πέρρε καί Παστρικάκη καί Μιχαλάτε ἡ μνήμη σας ἒσται μακαριστή καί αἰωνία. Ἀμήν.
Από το βιβλίο ΟΜΙΛΗΤΙΚΟΝ ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ του ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ Π. ΓΑΝΙΑΡΗ δ. θ. ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1914 (σελ. 75-77)
Φωτογραφίες
Ιωάννου Παστρικάκη (πηγή: Νόστιμον ἦμαρ... )
Νικολάου Ρίτσου (πηγή: Μεθ' Ορμής Ακαθέκτου )
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου